Οι ώρες πέρα από το συμφωνημένο μειωμένο ωράριο και μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου αμείβονται με το αντίστοιχο ωρομίσθιο και προσαύξηση 12% για κάθε πρόσθετη ώρα. Αν η πρόσθετη εργασία γίνεται κατά συνήθη τρόπο, ο μερικώς απασχολούμενος μπορεί να την αρνηθεί.
Τα βασικά σε ένα λεπτό
- Η συμφωνία μερικής απασχόλησης πρέπει να είναι έγγραφη και να δηλώνεται νόμιμα.
- Η πρόσθετη ώρα έως το πλήρες ημερήσιο ωράριο έχει προσαύξηση 12%.
- Μετά τα όρια πλήρους απασχόλησης εφαρμόζονται οι κανόνες υπερεργασίας/υπερωρίας.
- Η απόλυση επειδή ο εργαζόμενος αρνήθηκε μετατροπή από πλήρη σε μερική απασχόληση είναι άκυρη.
Πρόσθετη εργασία και υπερωρία δεν είναι το ίδιο
Για έναν εργαζόμενο με συμφωνημένο τετράωρο, η πέμπτη και οι επόμενες ώρες μέχρι το κανονικό πλήρες ημερήσιο ωράριο είναι πρόσθετη εργασία με προσαύξηση 12%. Αν η εργασία συνεχιστεί πέρα από τα πλήρη νόμιμα όρια, εξετάζονται πλέον οι κανόνες υπερεργασίας και υπερωρίας.
Ο υπολογισμός γίνεται ανά πραγματική ώρα. Η φράση «ο μισθός τα περιλαμβάνει όλα» δεν αρκεί όταν δεν μπορεί να ελεγχθεί αν καταβλήθηκε η νόμιμη προσαύξηση.
Πότε μπορείς να αρνηθείς
Ο εργοδότης μπορεί να ζητήσει πρόσθετη εργασία όταν υπάρχει ανάγκη και ο εργαζόμενος είναι σε θέση να την παράσχει, με την επιφύλαξη της καλής πίστης. Όταν όμως αυτό γίνεται κατά συνήθη τρόπο, ο νόμος αναγνωρίζει δικαίωμα άρνησης του μερικώς απασχολουμένου.
Η καθημερινή επέκταση ενός δηλωμένου τετραώρου σε επτά ή οκτώ ώρες μπορεί να δείχνει ότι η σύμβαση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική απασχόληση. Εκεί χρειάζεται συνολικός έλεγχος μισθού, δηλώσεων και ασφάλισης.
Αρχή ίσης μεταχείρισης
Οι μερικώς απασχολούμενοι δεν επιτρέπεται να αντιμετωπίζονται δυσμενέστερα από συγκρίσιμους εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης μόνο λόγω του μειωμένου ωραρίου, εκτός αν υπάρχει αντικειμενικός λόγος. Αποδοχές και ορισμένες παροχές υπολογίζονται αναλογικά.
Δικαιούνται άδεια, επίδομα άδειας και δώρα εορτών. Η μερική απασχόληση δεν σημαίνει εργασία χωρίς τα βασικά εργασιακά δικαιώματα.
Πρακτικό παράδειγμα
Υπάλληλος έχει συμφωνήσει 09:00–13:00 αλλά εργάζεται μία ημέρα μέχρι τις 16:00. Οι τρεις επιπλέον ώρες έως το πλήρες ημερήσιο ωράριο αμείβονται με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 12%. Αν αυτό συμβαίνει σχεδόν καθημερινά, μπορεί να αρνηθεί τη συνήθη πρόσθετη εργασία και να ζητήσει έλεγχο της πραγματικής σχέσης.
Τι να κάνω τώρα
- Βρες την έγγραφη σύμβαση και το δηλωμένο ωράριο.
- Κατέγραψε καθημερινά ώρα έναρξης, λήξης και διάλειμμα.
- Υπολόγισε ξεχωριστά τις πρόσθετες ώρες έως το πλήρες ωράριο.
- Ζήτησε εκκαθαριστικό που εμφανίζει την προσαύξηση 12%.
- Αν η απόκλιση είναι μόνιμη, ζήτησε έλεγχο από σωματείο, λογιστή εργασιακών ή Επιθεώρηση Εργασίας.
Σημεία προσοχής
- Η προσαύξηση 12% δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε ώρες πέρα από τα όρια πλήρους απασχόλησης.
- Μην αποδέχεσαι αναδρομική αλλαγή του δηλωμένου ωραρίου χωρίς έλεγχο.
- Η μη έγγραφη ή μη δηλωμένη μερική απασχόληση μπορεί να δημιουργεί τεκμήρια υπέρ πλήρους απασχόλησης, αλλά απαιτεί έλεγχο των στοιχείων.
- Η άρνηση πρέπει να διατυπώνεται ψύχραιμα και γραπτώς, ιδίως όταν η πρόσθετη εργασία έχει γίνει μόνιμη.
Επίσημες και θεσμικές πηγές
- Υπουργείο Εργασίας — Σύμβαση εξαρτημένης εργασίας και μερική απασχόληση
- Υπουργείο Εργασίας — Χρονικά όρια εργασίας
Τελευταίος έλεγχος πηγών: 12 Σεπτεμβρίου 2026.
Σημείωση: Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση. Οι συλλογικές συμβάσεις, ο κανονισμός εργασίας ή η ατομική σύμβαση μπορεί να προβλέπουν ευνοϊκότερους όρους. Για προθεσμίες ή σύνθετη διαφορά χρειάζεται εξατομικευμένος έλεγχος των εγγράφων.
