Η εργασία από την 41η έως την 45η εβδομαδιαία ώρα στο πενθήμερο ή έως την 48η στο εξαήμερο είναι υπερεργασία και αμείβεται με προσαύξηση 20%. Πέρα από αυτά τα όρια —ή πέρα από 9 ώρες ημερησίως στο πενθήμερο και 8 στο εξαήμερο— πρόκειται για υπερωρία. Η νόμιμη υπερωρία αμείβεται με 40%, η εγκεκριμένη καθ’ υπέρβαση με 60% και η παράνομη με 120%.
Τα βασικά σε ένα λεπτό
- Συμβατικό πλήρες ωράριο: 40 ώρες την εβδομάδα.
- Υπερεργασία: 41η–45η ώρα στο πενθήμερο ή 41η–48η στο εξαήμερο, προσαύξηση 20%.
- Νόμιμη υπερωρία: πέρα από 45/48 ώρες ή το ημερήσιο νόμιμο όριο, προσαύξηση 40%.
- Από τον ν. 5239/2025: έως 4 ώρες υπερωρίας ημερησίως και 150 ετησίως, με ειδική διαδικασία για υπέρβαση.
Τα όρια που πρέπει να ξεχωρίζεις
Στο πενθήμερο το συμβατικό οκτάωρο οδηγεί στις 40 ώρες. Η ένατη ώρα, εφόσον υπερβαίνονται οι 40 εβδομαδιαίες ώρες και μέχρι τις 45, είναι υπερεργασία. Στο εξαήμερο η συμβατική ημέρα είναι 6 ώρες και 40 λεπτά και η υπερεργασία φθάνει συνολικά έως τις 48 εβδομαδιαίες ώρες.
Η υπέρβαση των 9 ωρών ημερησίως στο πενθήμερο ή των 8 στο εξαήμερο είναι υπερωρία ακόμη και όταν η εβδομαδιαία κατανομή δημιουργεί σύγχυση. Η ταξινόμηση χρειάζεται έλεγχο και της ημέρας και της εβδομάδας.
Νομιμοποίηση και καταχώριση
Η υπερεργασία δεν απαιτεί προδήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Η υπερωρία, αντίθετα, πρέπει να ακολουθεί το κατάλληλο προδηλωτικό ή απολογιστικό σύστημα, ανάλογα με το αν η επιχείρηση υπάγεται στην Ψηφιακή Κάρτα και ποιο σύστημα έχει επιλέξει.
Η έλλειψη σωστής δήλωσης ή η υπέρβαση των ορίων χωρίς έγκριση δεν κάνει την εργασία δωρεάν. Χαρακτηρίζεται παράνομη υπερωρία και γεννά αξίωση με την αυξημένη προσαύξηση 120%, παράλληλα με τις λοιπές συνέπειες για τον εργοδότη.
- Νόμιμη υπερωρία εντός ορίων: +40% στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο.
- Υπερωρία πέρα από τα όρια με άδεια Υπουργείου: +60%.
- Υπερωρία χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις/έγκριση: +120%.
Πώς αποδεικνύονται οι πραγματικές ώρες
Κράτησε τα χτυπήματα της Ψηφιακής Κάρτας, ανακοινωμένα προγράμματα, μηνύματα προϊσταμένου, αρχεία σύνδεσης και παραδοτέα που δείχνουν ώρα. Σημείωσε και τα διαλείμματα, ώστε να μη δηλώνεται ως εργασία χρόνος που πράγματι δεν εργαζόσουν ή, αντίστροφα, να μην αφαιρείται εικονικό διάλειμμα.
Η συναίνεση του εργαζομένου ή η φράση «έτσι δουλεύει ο κλάδος» δεν καταργεί τις προσαυξήσεις και τα ανώτατα όρια υγείας και ασφάλειας.
Πρακτικό παράδειγμα
Σε πενθήμερο 40 ωρών, αν ένας εργαζόμενος δουλέψει 9 ώρες από Δευτέρα έως Παρασκευή, συμπληρώνει 45 ώρες. Οι πέντε ώρες πάνω από τις 40 είναι κατά κανόνα υπερεργασία με +20%. Αν μια ημέρα φτάσει τις 10 ώρες, η ώρα πέρα από την ένατη είναι υπερωρία και πρέπει να ελεγχθεί χωριστά ως προς δήλωση και προσαύξηση.
Τι να κάνω τώρα
- Κατέγραψε ώρα έναρξης, λήξης και πραγματικό διάλειμμα ανά ημέρα.
- Άθροισε τις ώρες ανά εβδομάδα και έλεγξε παράλληλα το ημερήσιο όριο.
- Σύγκρινε Ψηφιακή Κάρτα, πρόγραμμα ΕΡΓΑΝΗ και εκκαθαριστικό.
- Ζήτησε γραπτώς διόρθωση λανθασμένης καταχώρισης ή πληρωμής.
- Αν η πρακτική συνεχίζεται, προσκόμισε το ημερολόγιο ωρών σε σωματείο ή Επιθεώρηση Εργασίας.
Σημεία προσοχής
- Το ότι η υπερωρία δεν δηλώθηκε δεν σημαίνει ότι δεν πληρώνεται.
- Η προσαύξηση εφαρμόζεται στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο, ενώ άλλες προσαυξήσεις μπορεί να συντρέχουν.
- Διευθέτηση χρόνου εργασίας δεν είναι απλή άτυπη ανταλλαγή απλήρωτων ωρών με ρεπό.
- Το μέσο ανώτατο εβδομαδιαίο όριο, μαζί με υπερωρίες, είναι 48 ώρες σε περίοδο αναφοράς έως τεσσάρων μηνών.
Επίσημες και θεσμικές πηγές
- Υπουργείο Εργασίας — Χρονικά Όρια Εργασίας
- Υπουργείο Εργασίας — ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
- ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ — Υπολογισμός ωρομισθίου και υπερωριών
Τελευταίος έλεγχος πηγών: 12 Σεπτεμβρίου 2026.
Σημείωση: Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση. Οι συλλογικές συμβάσεις, ο κανονισμός εργασίας ή η ατομική σύμβαση μπορεί να προβλέπουν ευνοϊκότερους όρους. Για προθεσμίες ή σύνθετη διαφορά χρειάζεται εξατομικευμένος έλεγχος των εγγράφων.
