Κάθε εργαζόμενος γονέας έχει ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα τεσσάρων μηνών γονικής άδειας έως το παιδί να συμπληρώσει τα οκτώ έτη. Κατά κανόνα απαιτείται ένα έτος συνεχόμενης ή διαδοχικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη. Η ΔΥΠΑ επιδοτεί τους δύο πρώτους μήνες με ποσό ίσο με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό και τις προβλεπόμενες αναλογίες.
Τα βασικά σε ένα λεπτό
- Το δικαίωμα ανήκει χωριστά σε κάθε γονέα και δεν μεταβιβάζεται.
- Η άδεια μπορεί να ληφθεί συνεχόμενα, τμηματικά ή με ευέλικτο τρόπο, κατόπιν της νόμιμης διαδικασίας.
- Το αίτημα υποβάλλεται κατά κανόνα τουλάχιστον έναν μήνα πριν.
- Ο εργοδότης μπορεί να αναβάλει για σοβαρό λόγο λειτουργίας, αλλά πρέπει να αιτιολογήσει γραπτώς και να τη χορηγήσει εντός δύο μηνών, αν δεν συμφωνηθεί αλλιώς.
Ποιος τη δικαιούται
Η γονική άδεια αφορά φυσικούς, θετούς και ανάδοχους γονείς, με τις ειδικότερες αφετηρίες που ορίζει ο νόμος. Συνδέεται με κάθε παιδί, υπό την προϋπόθεση ότι έχει μεσολαβήσει ο απαιτούμενος χρόνος πραγματικής απασχόλησης μετά από προηγούμενη γονική άδεια, εκτός ειδικών περιπτώσεων.
Κατά κανόνα απαιτείται ένα έτος στον ίδιο εργοδότη, συνεχόμενα ή με διαδοχικές συμβάσεις. Ο εργοδότης μπορεί να χορηγήσει ευνοϊκότερα την άδεια και νωρίτερα.
Αίτηση, προτεραιότητα και αναβολή
Η αίτηση πρέπει να προσδιορίζει έναρξη, λήξη και μορφή της άδειας. Υποβάλλεται συνήθως έναν μήνα πριν, εκτός αν υπάρχουν έκτακτοι λόγοι. Ο εργοδότης εξετάζει το αίτημα με βάση τις ανάγκες και τις κατηγορίες που έχουν προτεραιότητα, όπως γονείς παιδιών με αναπηρία ή σοβαρή ασθένεια και μόνοι γονείς.
Αναβολή επιτρέπεται μόνο όταν η ζητούμενη περίοδος διαταράσσει σοβαρά τη λειτουργία. Η αιτιολογία πρέπει να δοθεί γραπτώς και, αν δεν υπάρξει άλλη συμφωνία, η άδεια πρέπει να χορηγηθεί μέσα σε δύο μήνες από το αίτημα.
Επίδομα και επιστροφή
Για τους δύο πρώτους μήνες η ΔΥΠΑ καταβάλλει επίδομα ίσο με τον κατώτατο μισθό και αναλογία δώρων και επιδόματος άδειας. Η σχετική δήλωση του εργοδότη και η αίτηση πρέπει να γίνουν σωστά στο πληροφοριακό σύστημα.
Μετά τη λήξη ο εργαζόμενος επιστρέφει στην ίδια ή ισοδύναμη θέση και δεν μπορεί να υποστεί δυσμενή μεταχείριση. Ο χρόνος της άδειας λαμβάνεται υπόψη για βασικά εργασιακά δικαιώματα όπως ορίζει το πλαίσιο.
Πρακτικό παράδειγμα
Μητέρα παιδιού τεσσάρων ετών, με δύο χρόνια στον ίδιο εργοδότη, ζητά δύο μήνες γονικής άδειας από 1η Ιουνίου και υποβάλλει αίτηση την 20ή Απριλίου. Αν ο εργοδότης επικαλεστεί σοβαρή εποχική αιχμή, πρέπει να το αιτιολογήσει γραπτώς και να προτείνει πραγματικό χρόνο χορήγησης μέσα στο νόμιμο πλαίσιο· δεν αρκεί ένα αόριστο «δεν γίνεται».
Τι να κάνω τώρα
- Έλεγξε ηλικία παιδιού και χρόνο υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη.
- Υπόβαλε γραπτό αίτημα τουλάχιστον έναν μήνα πριν, με σαφείς ημερομηνίες.
- Ζήτησε γραπτή απάντηση και αιτιολογία για τυχόν αναβολή.
- Παρακολούθησε τη δήλωση και την αίτηση επιδότησης στη ΔΥΠΑ.
- Φύλαξε αποδεικτικά αν υπάρξει υποβάθμιση ή απόλυση μετά το αίτημα.
Σημεία προσοχής
- Η γονική άδεια δεν είναι η ίδια με το μειωμένο ωράριο φροντίδας παιδιού.
- Οι δύο επιδοτούμενοι μήνες δεν σημαίνουν ότι ο εργοδότης πληρώνει υποχρεωτικά και τους τέσσερις.
- Η αναβολή δεν μπορεί να είναι αόριστη ή αναιτιολόγητη.
- Για δίδυμα, πολλαπλές γεννήσεις, μονογονεϊκές οικογένειες και παιδιά με αναπηρία ισχύουν πρόσθετες ρυθμίσεις.
Επίσημες και θεσμικές πηγές
Τελευταίος έλεγχος πηγών: 12 Σεπτεμβρίου 2026.
Σημείωση: Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση. Οι συλλογικές συμβάσεις, ο κανονισμός εργασίας ή η ατομική σύμβαση μπορεί να προβλέπουν ευνοϊκότερους όρους. Για προθεσμίες ή σύνθετη διαφορά χρειάζεται εξατομικευμένος έλεγχος των εγγράφων.
