Ανάλογα με την ανάγκη υπάρχουν τρία διαφορετικά δικαιώματα: έως πέντε εργάσιμες ημέρες άδειας φροντιστή τον χρόνο χωρίς αποδοχές, έως δύο πληρωμένες απουσίες ανωτέρας βίας τον χρόνο διάρκειας έως μία εργάσιμη ημέρα κάθε φορά και δικαίωμα να ζητήσεις ευέλικτη ρύθμιση εργασίας ως γονέας παιδιού έως 12 ετών ή φροντιστής.
Τα βασικά σε ένα λεπτό
- Η άδεια φροντιστή προϋποθέτει συνήθως έξι μήνες υπηρεσίας και σοβαρό ιατρικό λόγο.
- Η απουσία ανωτέρας βίας αφορά επείγον οικογενειακό ζήτημα λόγω ασθένειας ή ατυχήματος που απαιτεί άμεση παρουσία.
- Οι δύο απουσίες ανωτέρας βίας είναι με αποδοχές, έως μία ημέρα κάθε φορά.
- Στο αίτημα ευέλικτης εργασίας ο εργοδότης απαντά μέσα σε έναν μήνα και αιτιολογεί τυχόν απόρριψη ή αναβολή.
Άδεια φροντιστή
Εργαζόμενος που έχει συμπληρώσει έξι μήνες συνεχόμενης ή διαδοχικής απασχόλησης μπορεί να λάβει έως πέντε εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος για προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη συγγενή ή προσώπου που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό και έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας για σοβαρό ιατρικό λόγο.
Η άδεια είναι χωρίς αποδοχές, εκτός αν συλλογική σύμβαση ή πολιτική του εργοδότη προβλέπει ευνοϊκότερα. Ο σοβαρός ιατρικός λόγος αποδεικνύεται με την κατάλληλη βεβαίωση, χωρίς περιττή διάδοση ευαίσθητων δεδομένων υγείας.
Απουσία για λόγους ανωτέρας βίας
Όταν ασθένεια ή ατύχημα δημιουργεί επείγον οικογενειακό ζήτημα και είναι απαραίτητη η άμεση παρουσία του εργαζομένου, επιτρέπεται απουσία με αποδοχές έως δύο φορές τον χρόνο και έως μία εργάσιμη ημέρα κάθε φορά.
Η ανάγκη πρέπει να είναι επείγουσα. Ενημέρωσε αμέσως και προσκόμισε ιατρική γνωμάτευση ή άλλο αποδεικτικό που τεκμηριώνει την ανάγκη, περιορίζοντας τα στοιχεία στα απολύτως αναγκαία.
Αίτημα ευέλικτης ρύθμισης
Γονέας παιδιού έως 12 ετών ή φροντιστής μπορεί, μετά από έξι μήνες υπηρεσίας, να ζητήσει τηλεργασία, ευέλικτο ωράριο ή μερική απασχόληση για λόγους φροντίδας. Πρόκειται για δικαίωμα αίτησης και ουσιαστικής εξέτασης, όχι για αυτόματη αποδοχή κάθε συγκεκριμένης λύσης.
Ο εργοδότης οφείλει να εξετάσει τις ανάγκες και των δύο πλευρών και να απαντήσει μέσα σε έναν μήνα. Απόρριψη ή αναβολή πρέπει να αιτιολογείται, ενώ απαγορεύονται αντίποινα επειδή ασκήθηκε το δικαίωμα.
Πρακτικό παράδειγμα
Παιδί παθαίνει ατύχημα στο σχολείο και ο γονέας πρέπει να φύγει αμέσως για το νοσοκομείο. Η περίπτωση μπορεί να καλύπτεται από την πληρωμένη απουσία ανωτέρας βίας έως μία ημέρα. Αν στη συνέχεια απαιτείται πολυήμερη σημαντική φροντίδα, εξετάζεται χωριστά η άδεια φροντιστή ή άλλη ειδική άδεια.
Τι να κάνω τώρα
- Διευκρίνισε ποιο από τα τρία δικαιώματα αντιστοιχεί στην ανάγκη σου.
- Ενημέρωσε γραπτώς τον εργοδότη μόλις είναι εφικτό.
- Ζήτησε ιατρικό αποδεικτικό που αναφέρει μόνο τα αναγκαία στοιχεία.
- Για ευέλικτη εργασία, πρότεινε συγκεκριμένο σχήμα και διάρκεια.
- Κράτησε την απάντηση και κατέγραψε τυχόν δυσμενή μεταχείριση.
Σημεία προσοχής
- Η άδεια φροντιστή είναι κατά τον νόμο άνευ αποδοχών, ενώ η απουσία ανωτέρας βίας είναι με αποδοχές.
- Οι πέντε ημέρες και οι δύο επείγουσες απουσίες είναι ετήσια όρια, όχι ανά συγγενή.
- Η ευέλικτη εργασία είναι δικαίωμα να ζητήσεις και να λάβεις αιτιολογημένη απάντηση.
- Μην κοινοποιείς πλήρη ιατρικό φάκελο όταν αρκεί συνοπτική βεβαίωση.
Επίσημες και θεσμικές πηγές
Τελευταίος έλεγχος πηγών: 12 Σεπτεμβρίου 2026.
Σημείωση: Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση. Οι συλλογικές συμβάσεις, ο κανονισμός εργασίας ή η ατομική σύμβαση μπορεί να προβλέπουν ευνοϊκότερους όρους. Για προθεσμίες ή σύνθετη διαφορά χρειάζεται εξατομικευμένος έλεγχος των εγγράφων.
